علی البرزی - روزنامه اطلاعات| سنگفرش کردن برخی معابر سالهاست به عنوان یک طرح پُرهزینه در شهرهایی نظیر تهران ، کرمان، تبریز و ارومیه اجرا می شود، طرحی پرآوازه و خوش و آب و رنگ که در نگاه اول خاطره محلهها و خیابانهای قدیم را تداعی میکند، اما این فقط اول ماجراست و رفته رفته مشکلات آن عیان می شود و مدیریت شهری را به رغم هزینه های گزاف، به حذف آن وا می دارد . به این ترتیب،سرمایه زیادی هدر می رود.
سالها قبل زمانی که مدیران وقتشهرداری کلانشهرهای کشور با شور و اشتیاق خاص از اجرای طرح متفاوت و مورد پسند شهروندان در صحن شوراهای اسلامی شهرها صحبت و از آن دفاع کردند، در تخیلشان هم نمیگنجید که روزی همین سنگفرشها و مشکلات ناشی از آن صدای نارضایتی مردم را بلند کند !
نارضایتی مردم از اجرای این طرح در برخی خیابانهای اصلی در کلانشهری مانند تهران در سالهای گذشته، خود مصداق بارز این موضوع است؛ این نارضایتی در پایتخت تا به آنجا پیش رفت که تمامی سنگفرشهای ابتدای خیابان ۱۷شهریور از میدان امام حسین (ع) به سمت میدان شهدا جمعآوری و خیابان دوباره آسفالت شد. همچنین بخشهایی از سنگفرش
میدان بهارستان طی روزهای گذشته جمعآوری و خیابان دوباره آسفالت شده است.
از سوی دیگر، براساس اخبار منتشره در سالهای گذشته مردم در شهرهایی مانند کرمان، ارومیه، زنجان و تبریزهم با این مشکل روبرو بودهاند؛ برای مثال پیاده راه های خیابان امام(ره) ارومیه به ویژه سنگفرشهای گرانیتی آن، مشکلات قابلتوجهی را به وجود آورد. این سنگها در هوای سرد و بارانی لغزنده میشوند و حتی برخی بخشهای آن، شکسته و لق است ؛ در نتیجه هنگام بارش باران، آب زیر سنگها جمع و روی لباس عابران پاشیده می شود.
در موردی مشابه در شهر زنجان نیز چند ماه قبل، پس از درخواستهای مکرر مردم و کسبه برای بازگشایی مسیر پیادهراه سبزه میدان و رفع مشکلات ایجاد شده، استاندار مسیر سبزهمیدان تا میدان انقلاب را پس از ۶سال انسداد به دلیل پیاده راه بودن، دوباره بازگشایی کرد و به این ترتیب یک هزینه مجدد سبب هدررفت پول از گاوصندوق شهرداری شد.
نارضایتی کاسب و رانندههای عبوری با چند دقیقه قدم زدن در خیابان سی تیر و میدان بهارستان تهران،متوجه نارضایتی مردم، از کاسبان محل تا رانندگان نسبت به سنگفرشهای آنها میشویم، طرحی که به بهانه توجه به احیای بافتهای سنتی، قدیمی یا مدرنیزه شدن شهر چندسالی است آسفالت کف خیابانها جایخودرا به سنگفرشهایی داده است کهدر گفتگوهای روزمره مردم به قلوهسنگهای خیابانی شهرتدارد. واکنشهای مردم نشان میدهد واقعیتها فراتر از ظاهر پروژه است، بیشتر شهروندان ناراضی و نگرانند و دلایل خود را با صراحت بیان میکنند، پروژههایی که با صرف هزینههای میلیاردی به اجرا در می آید اما نتیجه آن نارضایتی شهروندان است!
محمد، از کسبه میدان بهارستان که در حرفه چاپ و نشر اشتغال دارد، درباره وضعیت این میدان به «اطلاعات »میگوید: اولین بحث و گفتگویمشتریان پس از وارد شدن به مغازه درباره سنگفرشهای میدان و خطر خراب شدن خودروهایشان است.
این کاسب میافزاید: چند سال است که وضعیت میدان بهارستان باعث نارضایتی کسبه شده است؛ چرا که رانندگان خودروهای حمل بارهم برای رفتوآمد روی سنگفرشها مشکلاتی دارند. فرض کنید که یک خودرو سنگین با حجم زیاد بار برای رفتن از یک طرف به سمت دیگر میدان از روی سنگفرشها آرام و بدون شتاب حرکت کند که هم راهبندان ایجاد میشود و هم اگر در رفتوآمد شتاب داشته باشد، به دلیل وجود سنگفرش و سنگینی بار، قطعاً خودروی حمل بار آسیب میبیند.
سنگفرشهای هزینهبر و هزینهزا!
رضا، راننده خط تاکسیرانی میدان جمهوری- بهارستان هم با انتقاد از وضعیت این میدان به خبرنگارما میگوید: به دلیل نصب سنگفرشهای عجیب در میدان بهارستان، تا به امروز چند بار به اجبار دیسک ترمز و لاستیک خودرو را عوض کردهام .
به گفته این راننده تاکسی، وجود سنگفرش به مرور زمان باعث خرابی و ساییدگی لاستیکهای خودروها میشود و برای رانندگانی که هرروز از این مسیر یا خیابان سی تیر عبور میکنند، دغدغهای مهم و هزینهزاست.
البته بررسیها نشان میدهد که اینگونه انتقادها و نارضایتیها برای رانندگان عبوری در مسیر میدان امام خمینی (ره) به سمت خیابان جمهوری و در مسیر خیابان سیتیر هم در موارد مشابه وجود دارد.
برای تکمیل این گزارش، دقایقی هم در خیابان ۱۷شهریور، حد فاصل میدان شهدا تا میدان امام حسین(ع) با کسبه و اهالی این منطقه هم صحبت شدیم که بیشتر اظهارنظرهای مردم از خرسندی و خوشحالی آنان از جمعآوری سنگفرشها و آسفالت خیابانها حکایت داشت.
به گفته محمدی، از کاسبهای راسته خیابان ۱۷ شهریور، از زمانی که این خیابان باز و آسفالت شد، کسبوکارها هم رونق گرفت؛ چرا که تا چند سال پیش خودروها نمیتوانستند در این خیابان رفتوآمد کنند و بسیاری از کاسبیها در این مسیر کساد شده بود.
در همین باره رئیس کمیته عمران شورای شهر تهران در گفت و گو با «اطلاعات» نسبت به ضرورت تعیین تکلیف مسیرهای سنگفرش در سطح برخی از معابر پایتخت تأکید کرده است.
به گفته حجت الاسلام محمد آقامیری، در سالهای گذشته مدیران شهری تصمیم به سنگفرش برخی از معابر گرفتند که به گفته مدیران آن زمان، در برخی مسیرها مانند میدان بهارستان، سنگفرش با هدف آرام سازی جریان ترافیک انجام شد و سنگفرش برخی مسیرها نیز توجیه نداشته است.
وی با بیان اینکه برخی ازاین سنگفرشها باعث نارضایتی مردم و اهالی آن مناطق شده است، میافزاید: در هر بازدید محلی، برچیده شدن این سنگفرشها به عنوان یک درخواست و مطالبه محلی از سوی شهروندان مطرح میشود.
آقامیری میگوید: بررسیها نشان داده است که وجود این سنگفرشها مردم را اذیت میکند، هم عابر پیاده و هم راکبان موتورسیکلت و رانندگان خودروها از نصب قلوه سنگها در کف خیابان گلایه دارند.
این عضو شورای شهر تهران تاکید میکند: آنچه در روزگار قدیم در خیابانها استفاده شده بود، سنگفرشهای قدیمی خشت یا آجرهای فشاری یا در اصطلاح «قزاقی» بود که هم زیبایی دارد و هم به نسبت آسفالت باعث رفتوآمد آرام خودرو و موتورسیکلتها میشود، اما آنچه اکنون در معابر تهران تحت عنوان سنگفرش کار شده، در واقع قلوه سنگهایی است که حتی رفتوآمد عابران پیاده را هم مشکل کرده است.
آقامیری میافزاید: پس از بررسی و کارشناسیهای دقیق معماران، نسبت به جایگزینی این قلوه سنگها در معابر میتوان اقدام کرد؛ ضمن آنکه بازنگری در وضعیت سنگفرشهای معابر تهران ضروری است.
آرام سازی میلیاردی
کارشناسان حوزه شهری درباره مشکلات سنگفرشها بر این باورند که در حالت معمول، ترافیک خیابانها و میدانها که برای اجرای طرح سنگفرش انتخاب شدند، زیاد بود و درعمل امکان انسداد خیابان و پیاده راه شدن مسیر برای عابر پیاده میسر نبوده و نیست، اینکه با چه دلیل این طرح در این مناطق با صرف هزینههای زیاد اجرایی شد پرسش مهمی است که مدیران شهری و استانی در دورههای گذشته و حال باید به آن پاسخ دهند.
طرح سنگفرش در برخی میدانها و خیابانها به بهانه آرام سازی ترافیکی انجام شد، اما اگر کمی دقت کنیم، متوجه میشویم که در حالت عادی آنقدر تراکم خودرو در این خیابانها زیاد است که نه تنها خودروها با سرعت زیاد امکان حرکت ندارند، بلکه باید آنها را هل داد !
پروژههایی که با نیازهای مردم فاصله دارد
اظهارنظرهای مردمی، مدیران، کارشناسان و اعضای شورای شهر تهران، همگی از نارضایتی و ضرورت اصلاح و جمعآوری سنگفرشها در تعدادی از خیابانها و میدانهای اصلی پایتخت حکایت دارد و مردم این روزها در انتظار اقدام جدی برای رفتوآمد راحت و بدون دغدغه از مسیرهایی مانند میدان بهارستان و خیابان سی تیر هستند .
انتقادهای مردمی میتواند تلنگری برای مدیران و طراحان شهری باشد، زیرا اگر قرار است پروژههای بعدی با بودجه عمومی اجرا شوند، باید کارشناسیهای دقیق، شفافیت مالی و مشارکت واقعی مردم در اولویت آنها قرار گیرد، زیرا فقط در این صورت است که نه تنها ظاهر شهر، بلکه زندگی روزمره شهروندان نیز بهبود خواهد یافت.
