دیروز خبری روی خروجی خبرگزاری فارس قرار گرفت که «رئیسجمهور دستور آغاز مذاکرات را صادر کرده است.» این خبر اگرچه از روی خروجی این خبرگزاری حذف شد اما بدون تکذیب ماند و به نظر می رسد که تهران و واشنگتن بار دیگر پشت میز مذاکره خواهند نشست. جزئیات این مذاکرات را نمی دانیم اما به نظر میرسد تنشی که میان دو پایتخت در روزهای گذشته وجود داشته اکنون کاهش پیدا کرده است. اعلام رسمی کاهش تنش آنجا بود که علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی در توئیتی نوشت: برخلاف فضاسازی جنگ رسانهای تصنعی، شکلگیری ساختاری برای مذاکرات درحال پیشرفت است. در خصوص این مذاکرات خبرآنلاین با علی مطهری به گفتگو نشسته است.
شاید ندیده باشید: بجای بازجویی و پروندهسازی، بازداشتشدگان حوادث اخیر را رواندرمانی کنید
نایب رئیس مجلس دهم معتقد است که باید به سوی مذاکرات مستقیم حرکت کرد. او همچنین نظر برخی کارشناسان که معتقد به فرستادن نماینده ویژه ای برای پیشبرد مذاکرات هستند را تایید می کند و علی لاریجانی یا محمدجواد ظریف را گزینههای مناسبی برای این کار میداند.
مشروح گفتوگوی خبرآنلاین با علی مطهری را در ادامه بخوانید؛
* با توجه به خبری که مبنی بر دستور پزشکیان برای آغاز مذاکرات ایران و آمریکا منتشر شده، شما مذاکره بین دو طرف را در شرایط کنونی چقدر ضروری می دانید؟
هنوز خیلی مشخص نیست که آیا افرادی تعیین شدهاند و مذاکره مستقیم است یا غیرمستقیم؛ هیچچیز معلوم نیست. اما اگر آنها شرایط ما را بپذیرند، مذاکره همیشه یک امر قابلقبول و عاقلانه است. بهجای اینکه جنگ شود و دو طرف آسیبهای زیادی به هم برسانند، اگر واقعاً راهی برای توافق صرفاً در حوزه هستهای باشد، به نفع طرفین و به ضرر اسرائیل است؛ چون اسرائیل مایل است حتماً جنگی صورت بگیرد.
احتمالاً طرف مقابل تا حدی کوتاه آمده است؛ شاید مثلاً غنیسازی ما را به رسمیت شناختهاند. در مجموع کار مفیدی است و اثر خوبی هم در مردم دارد. حتی اگر مذاکره کنیم و به نتیجه نرسد و در نهایت هم منجر به جنگ شود، باز مردم میگویند دولت ما پای میز مذاکره رفت، تلاشش را کرد و اتمامحجت کرد، اما طرف مقابل شیطنت کرد و کار به جنگ کشید. در آن صورت مردم خیلی بهتر همراهی میکنند و اتحاد و انسجام بهتری خواهیم داشت. لذا در مجموع به نظرم کار مثبتی است.
مذاکرات با آمریکا مستقیم باشد
* فکر میکنید الان که به این نقطه رسیدیم و طرف آمریکایی هم صحبت از ارتباط با ایران و مذاکره میکند، یعنی از پیششرطهایی که گذاشته بودند کوتاه آمدهاند؟
از همه آنها که کوتاه نمیآیند، اما حتماً در مواردی کوتاه آمدهاند. ممکن است خود ما هم در جایی کوتاه آمده باشیم تا بالاخره توافقی شود و منطقه از این خطر عبور کند. باید ببینیم چگونه بوده است، چون فعلاً اطلاعات ما کم است و باید مشخص شود مذاکره اصلاً مستقیم است یا غیرمستقیم.
* به نظر شما مذاکره باید به چه صورت باشد؟ مستقیم یا غیرمستقیم؟
به نظر من مستقیم باشد بهتر است. باید ببینیم چه کسانی مسئول مذاکره میشوند؛ اینها مسائل مهمی است. انشاءالله که به نفع کشور تمام شود.
* با توجه به فضایی که وجود داشت و احتمال وقوع جنگ را در روزهای گذشته میدادند، الان وضعیت را چطور میبینید؟
هنوز هم احتمالش هست. اینها حرف میزنند اما یکدفعه میبینید در همین شرایط حمله میکنند. لذا نباید فریب بخوریم، اما فعلاً به نظر میآید که مسئله مذاکره جدی است.
از لاریجانی و ظریف هم می توان در مذاکرات استفاده کرد
* فکر میکنید مذاکره باید در چه سطحی باشد؟ در سطح وزرای خارجه بماند یا مثلاً ما نمایندهای معرفی کنیم؟
به نظرم قطعاً وزیر امور خارجه هست، اما میشود از افراد باتجربه دیگر هم استفاده شود. مثلاً استفاده از دبیر شورای عالی امنیت ملی هم خوب است. اگر بشود از آقای ظریف استفاده کرد هم خوب است، هرچند ایشان فعلاً سمتی ندارد.
چون طرف مقابل ظاهراً یک نماینده ویژه برای مذاکرات فرستاده، برخی معتقدند بد نیست ما هم یک نماینده ویژه خارج از چارچوب وزارت خارجه مشخص کنیم.
بله میتوانیم؛ اگر آنها وزیر خارجه نفرستادند، ما هم میتوانیم مقام دیگری را بفرستیم.
* پیشنهاد شما چه کسی است؟
به نظر من بین آقای ظریف و آقای لاریجانی، یکی از این دو نفر بهتر هستند. به نظرم این دو نفر تجربه مذاکرات را بیشتر دارند؛ مخصوصاً آقای ظریف.
* آقای لاریجانی هم دو، سه روز پیش توییتی زده بود مبنی بر اینکه فضایی که اوضاع به شکل مثبتی به سمت مذاکره پیش میرود. آیا اطلاعات دقیقتری دارید؟
نه، اطلاعات دقیقتری ندارم اما خبر جدیدی که آمده، نشان میدهد حرف ایشان درست بوده است.
نتانیاهو دنبال جنگ و از بین بردن جمهوری اسلامی است اما ترامپ معامله گر است
* فکر میکنید اوضاع به سمتی برود که مسائل تاریخی ایران و آمریکا را حل کند؟
این گام اول است؛ مسائل ایران و آمریکا به این راحتی حل نمیشود، اما یک گام به جلو و مفید است. میتواند مقدمهای باشد برای اینکه مسائل دیگر ما هم کمکم حل شود.
* حتی با آمریکا؟
بله. البته مسائل ما با آمریکا ممکن است حل شود، به غیر از مسئله فلسطین که به این راحتی حل نمیشود و باقی میماند. اما ما باید با وجود این مسئله، کاری کنیم که بالاخره یک گشایش اقتصادی در کشور ایجاد شود و تحریمها از بین برود. ما با بنیه اقتصادی قوی، بهتر میتوانیم از مسئله آزادی فلسطین دفاع کنیم تا اینکه مردم ما اینجا با مشکلات زیادی مواجه و در سختی باشند. این در مجموع به نفع ما و حتی به نفع آرمان فلسطین است.
* یک گمانه وجود دارد که اسرائیل بیشتر از آمریکا دنبال جنگ است. شما فکر میکنید آمریکا به دنبال جنگ با ایران نیست؟
بله. البته آقای ترامپ صهیونیست بسیار متعصبی است؛ در واقع یک صهیونیست مسیحی است. اما چون نگاه به کل دنیا دارد و به دنبال جذب منافع آمریکا در همه دنیاست، تفکرش با نتانیاهو که صرفاً به فکر موجودیت خودش است، متفاوت است؛ یعنی در جاهایی کاملاً مثل هم فکر نمیکنند.
لذا فکر میکنم آمریکا بیشتر میخواهد از جنگ پرهیز کند، اما نتانیاهو قطعاً مایل به جنگ است تا جمهوری اسلامی را از بین ببرد یا ایران را تجزیه کند. با این حال به نظرم ترامپ آدم معاملهگری است و فکر میکنم بالاخره میشود به یک توافق اولیهای رسید.
