اطلاعات نوشت: از زمان روی کارآمدن دولت دوم دونالد ترامپ در یک سال پیش، رئیس جمهور آمریکا بطور خستگیناپذیر برای تضعیف سازمان ملل متحد، به ویژه تلاشهای آن برای حفاظت از حقوق بشر جهانی تلاش کرده است.
اکنون ترامپ میخواهد سازمانی جدید به نام «شورای صلح» ایجاد کند که ریاست مادامالعمر آن را شخص خودش برعهده خواهد داشت. در حالی از بسیاری از کشورها برای پیوستن به این شورای صلح دعوت شده است که کسانی که تاکنون به آن پیوستهاند، افراد و رژیمهایی با سوابق حقوق بشری از مشکوک تا وحشتناک هستند. ایالات متحده، نقش محوری در تأسیس سازمان ملل متحد در سال ۱۹۴۵ با هدف جلوگیری از تکرار جنایات علیه بشریت و نسلکشی که جهان در طول جنگ جهانی دوم شاهد آن بود، داشت.
ایالات متحده اما به دلیل حساسیت نسبت به هرگونه تهدید درک شده برای استقلال خود، رابطهای مبهم را با سازمان ملل متحد حفظ کرده که ترکیبی از عشق و نفرت است. با این حال، دولت ترامپ بر نفرت تأکید کرده و عشق را کنار گذاشته و آنچه «دستورالعملهای ضد آمریکایی» میداند، محکوم کرده است. دولت ترامپ دهها برنامه نجاتبخش سازمان ملل را نادیده گرفته و بودجه آنها را کاهش داده است. همچنین بخش قابل توجهی از کمکهای مالی ارزیابی شده خود را که کشورهای عضو موظف به پرداخت آن هستند، متوقف کرده است.
آمریکای ترامپ از سازمان بهداشت جهانی وابسته به سازمان ملل، آژانسهای اقلیمی سازمان ملل و توافقنامههای بینالمللی اقلیمی خارج شده و بودجه صندوق جمعیت سازمان ملل را که از زنان و دختران در مناطق درگیری و بحرانی حمایت و محافظت میکند، کاهش داده است.
دستورکار ایدئولوژیک ترامپ
مذاکرهکنندگان آمریکایی، دستور کار ایدئولوژیک ترامپ را وارد مذاکرات سازمان ملل کردند و خواستار حذف عبارات خاص حقوق بشری از قطعنامهها و بیانیهها شدند، زیرا دولت ترامپ این عبارات را از نظر سیاسی بیش از حد درست میدانست. در حالی که دولت ترامپ به لطف قدرت وتوی خود در کارزار ایدئولوژیکی که در شورای امنیت به راه انداخت به موفقیتهایی دست یافت، اما در مجمع عمومی سازمان ملل، جایی که ایالات متحده تنها یک رأی از مجموع ۱۹۳ کشور عضو را دارد و هیچ حق وتویی ندارد، کمتر موفق بود.
با این حال، شورای امنیت نهادی است که به نظر میرسد دولت ترامپ مصمم است آن را مطابق با دیدگاه رئیس جمهور آمریکا تغییر شکل دهد. منشور پیشنهادی «شورای صلح»، این شورا را به عنوان «یک سازمان بینالمللی که به دنبال ارتقای ثبات، احیای حکومتداری معتبر و قانونی و تضمین صلح پایدار در مناطقی است که تحت تأثیر یا تهدید به درگیری قرار دارند» توصیف میکند.
منشوری که به حقوق بشر اشاره نمیکند
این درحالی است که منشور پیشنهادی «شورای صلح» هیچ اشارهای به حقوق بشر نمیکند؛ واقعیتی که باید دولتهای روسیه و چین را که سالها برای کاهش محوریت حقوق بشر در سازمان ملل تلاش کردهاند، خشنود کند. با توجه به حق عضویت یک میلیارد دلاری هر یک از اعضا در «شورای صلح»، به نظر میرسد این شورا یک باشگاه جهانی «پول بده تا بازی کنی» است. با توجه به حضور تعدادی از ناقضان و رهبران بدنام حقوق بشر که در جنایات جنگی دست داشتهاند در«شورای صلح»، تصور اینکه این نهاد واقعاً پایان دادن به رنج، نفرت و خونریزی را در اولویت قرار دهد، همانطور که ترامپ در مراسم افتتاحیه نشست مجمع جهانی اقتصاد در داووس اعلام کرد، دشوار است. در میان کسانی که رئیس جمهور ایالات متحده برای پیوستن به «شورای صلح» دعوت کرده است، دو نفر حضور دارند که دادگاه کیفری بینالمللی (ICC) برای آنها حکم بازداشت صادر کرده است: «ولادیمیر پوتین» رئیس جمهور روسیه و «بنیامین نتانیاهو» نخست وزیر اسرائیل. ترامپ همچنین از رهبران برخی کشورهای دیگر با سوابق وحشتناک حقوق بشری نیز برای پیوستن به «شورای صلح» دعوت کرده است. این منشور به وضوح نشان میدهد که ترامپ به عنوان رئیس شورای یادشده، اختیار عالی برای تصویب قطعنامهها یا هر دستورالعمل دیگری را هر طور که مناسب بداند، خواهد داشت.
پیوستن فقط ۲ کشور اروپایی به شورا
در میان کشورهای اروپایی تاکنون تنها مجارستان و بلغارستان با پیوستن به «شورای صلح» ترامپ موافقت کردهاند. «ویکتور اوربان» نخست وزیر مجارستان که یک پوپولیست راستگراست، مدتهاست که به حمایت از ترامپ مشهور است. «امانوئل مکرون» رئیس جمهور فرانسه، از جمله کسانی بود که پیشنهاد ترامپ برای پیوستن به «شورای صلح» را رد و در پاسخ به تهدید ترامپ، او نیز تهدید به افزایش قابل توجه تعرفههای شراب و شامپاین فرانسوی کرد.
رئیس جمهور ایالات متحده همچنین برای راضی کردن کانادا به پیوستن به «شورای صلح»، یک کرسی دائمی در شورا را به این کشور پیشنهاد کرد، اما پس از سخنرانی «مارک کارنی» نخست وزیر کانادا در اجلاس داووس، این پیشنهاد را پس گرفت. کارنی بدون ذکر نام ترامپ یا ایالات متحده، در داووس گفت سازمان ملل متحد و سایر سازمانهای چندجانبه در معرض تهدید هستند. او همچنین به شدت از استفاده از قدرت اقتصادی توسط قدرتهای بزرگ علیه کشورهای کوچکتر انتقاد کرد. کارنی از کشورهای دارای قدرت متوسط خواست برای مقاومت در برابر قلدری قدرتهای بزرگ متحد شوند.
منشور شورا، غزه را نادیده گرفته است
«شورای صلح» در ابتدا قرار بود پس از بیش از دو سال حملات نظامی اسرائیل و ویرانی در غزه که منجر به کشته شدن حداقل ۷۰ هزار فلسطینی شد و ایالات متحده نیز در آن همدست بود، بر اداره نوار غزه نظارت کند.
با این حال، منشور این شورا هیچ اشارهای به غزه نمیکند. این درحالی بود که غزه محور یک رویداد جانبی در داووس به رهبری «جرد کوشنر» داماد ترامپ بود. کوشنر که عضو «شورای اجرایی غزه» - یک نهاد تابعه «شورای صلح» - خواهد بود، تصویری سوررئال از «غزه جدید» ارائه کرد که با برجهای اداری درخشان و سواحل بکر پر از گردشگر تکمیل میشود. شورای اجرایی غزه هیچ فلسطینی را شامل نمی شود، اما کسانی چون «تونی بلر» نخست وزیر سابق بریتانیا، «استیو ویتکاف» مذاکرهکننده ارشد ترامپ، و مقامات ارشد ترکیه و قطر از اعضای اصلی آن هستند.
ضرورت مقابله با اقدامات ناعادلانه آمریکا
به جای توزیع میلیاردها دلار چک، دولتها باید برای محافظت از سازمان ملل و سایر نهادهایی که برای حمایت از حقوق بشر بینالمللی، حقوق بشردوستانه بینالمللی، حاکمیت قانون جهانی و پاسخگویی تأسیس شدهاند، با یکدیگر همکاری کنند. این شورا باید از تمام منابع موجود برای مقابله با اقدامات ناعادلانه ایالات متحده مانند تحریمهای اعمال شده توسط رئیس جمهور ایالات متحده علیه قضات و دادستانهای دادگاه کیفری بینالمللی، گزارشگر ویژه سازمان ملل و سازمانهای برجسته حقوق بشر فلسطینی، استفاده کند.
همچنین باید برای پاسخگویی در مورد جنایات جدی بینالمللی که طرفهای ذی ربط در غزه، سودان، اوکراین، میانمار یا جاهای دیگر مرتکب شدهاند، فشار بیاورد. هرگونه کوتاهی در انجام این کار، یک پیروزی خطرناک به این روند جدید میدهد و به این شورا اجازه خواهد داد سازمان ملل و سایر سازمانهای مهم بینالمللی را به حاشیه براند. سازمان ملل متحد به دلیل مشکلاتی از جمله در زمینه حفاظت از حقوق بشر دارد، نیازمند تقویت و اصلاح است، نه اینکه با گروهی از ناقضان حقوق بشر و جنایتکاران جنگی جایگزین شود.
منبع: شبکه الجزیره مترجم: نادر مازوجی
