با وجود تأکید مسئولان صنفی بر تشدید نظارت و برخورد با فروش اجباری مکملهای سوخت، روایتهای مردمی نشان میدهد این تخلفات همچنان در برخی جایگاهها ادامه دارد. رضا نواز، سخنگوی صنف جایگاهداران، پیشتر از آغاز روند برخورد مستقیم با افراد متخلف و کاهش موارد فروش اجباری خبر داده بود؛ اما تجربه شهروندان تهرانی حاکی از آن است که شیوههای قدیمی این تخلف یا به نوعی کلاهبرداری، با همان الگو و بهویژه در ساعات خلوت شبانه یا ابتدای صبح، تکرار میشود.
در بسیاری از این موارد، مبالغی که بابت مکملهای سوخت در پمپبنزین از شهروندان دریافت میشود هیچ تناسبی با قیمتهای متعارف بازار ندارد و گزارشها نشان میدهد این محصولات گاهی با قیمتی دو تا سه برابر نرخ رایج به مشتریان تحمیل میشود؛ آن هم بدون فاکتور یا شفافیت در ماهیت کالا.
روایت یک راننده از جایگاهی در خیابان آزادی تهران نشان میدهد قطع و وصل شدن مداوم نازل به ابزاری برای القای خرابی خودرو تبدیل شده است. او به «اقتصادنیوز» میگوید هر بار که برای سوختگیری مراجعه میکرد، پرسنل جایگاه با اشاره به قطع شدن نازل، مدعی خرابی خودرو میشدند و خرید مکمل را پیشنهاد میدادند؛ پیشنهادی که نهفقط به او، بلکه به خودروهای قبل و بعد از او هم داده میشد. به گفته این راننده، همین تجربه باعث شده دیگر به آن جایگاه مراجعه نکند.
فریب ترفند «بنزین وارد باک نمیشود» را نخورید!
راننده دیگری از دستکاری نازلها و فروش مکمل بدون رضایت مشتری در یکی از جایگاههای محدوده وصال سخن میگوید. به گفته او، دو سال پیش بدون آنکه اجازهای گرفته شود، مکملی به باک خودرو ریخته شد و مبلغ ۴۵۰ هزار تومان بابت آن مطالبه شد. اعتراض، مراجعه به مسئول شیفت و پیگیریهای مکرر نیز به بازگرداندن پول منجر نشد. از آن زمان، هرجا نازل بلافاصله قطع میشود، سوختگیری را نیمهکاره رها میکند، چون این رفتار را نشانه یک ترفند تکراری برای کلاهبرداری میداند.
در روایت دیگری، رانندهای دیگر از تجربه اخیر خود در همین جایگاه خبر میدهد؛ جایی که قطع و وصل شدن نازل با این ادعا همراه شده که «بنزین وارد باک نمیشود». به گفته او، بدون اطلاع قبلی یک مکمل اکتان و یک ماده تمیزکننده-بیآنکه مشخص باشد دقیقاً چه محصولی بوده-به باک خودرو اضافه شده و در نهایت مبلغ یک میلیون و ۱۰۰ هزار تومان از او دریافت شده است. او میگوید با وجود آگاهی از کلاهبرداری، بهدلیل دیرهنگام بودن ساعت و پرهیز از درگیری، موضوع را رها کرده است؛ تجربهای که به باور او در شرایط اقتصادی کنونی، بیش از یک تخلف ساده، نوعی سوءاستفاده آشکار از مردم است.
ضعف جدی در نظارت بر رفتار کارکنان جایگاههای سوخت
در روایت دیگری، یکی از شهروندان از تجربهای مشابه در یکی از جایگاههای سوخت محدوده شهرک راهآهن تهران خبر میدهد. او می گوید؛ «چند ماه پیش همسرش هنگام سوختگیری با اصرار پرسنل برای استفاده از مکمل سوخت مواجه شده و زمانی که در برابر این درخواست مقاومت کرده، با برخورد نامناسب و بددهنی از سوی کارکنان جایگاه روبهرو شده است.»
این شهروند میگوید پس از این اتفاق، روز بعد شخصاً به جایگاه مراجعه کرده و موضوع را پیگیری کرده است؛ پیگیریای که در نهایت به عذرخواهی پرسنل منجر شده، اما به باور او نشاندهنده ضعف جدی در نظارت بر رفتار کارکنان جایگاههاست. به گفته او، در بسیاری از موارد یا نظارتی وجود ندارد یا تخلفات جدی گرفته نمیشود؛ در نتیجه یا مشتریان با معطلی و برخوردهای نامناسب روبهرو میشوند یا زمینه برای تکرار فروش اجباری و کلاهبرداری فراهم میماند.
تکرار این روایتها در حالی است که طبق گفته مسئولان صنفی، روند برخورد با متخلفان آغاز شده و قرار است با معرفی مستقیم افراد خاطی به تعزیرات، فروش اجباری مهار شود. با این حال، آنچه در روایتهای میدانی دیده میشود، نشان میدهد فاصله میان سیاستهای اعلامی و تجربه روزمره شهروندان همچنان قابل توجه است؛ فاصلهای که تا پر نشود، اعتماد عمومی به خدمات جایگاههای سوخت ترمیم نخواهد شد.
مجوز و فروش مکملهای سوختی باید ساماندهی شوند
رضا نواز، سخنگوی صنف جایگاههای سوخت کشور در رابطه با تخلف در برخی جایگاه های سوخت،گفت: هماکنون در کشور ما تقاضا برای این مکملها وجود دارد، از طرفی این کالا، کالای ممنوعه نیست، واردات میشود و در کشور نیز تولید میشود، پس بازار این کالا باید تحت رصد قرار گیرد، استاندارد آن باید تدوین شود و قیمتگذاری قانونی انجام گردد تا امکان تقلب و گرانفروشی در هر واحد عرضهکننده وجود نداشته باشد و مردم بدانند چه کالایی را با چه قیمتی میخرند.
نواز گفت: متأسفانه شاهدیم برخیها علاقه ندارند که شفافسازی در این خصوص انجام گردد و همچنان بازار سوداگری در این خصوص ادامه یابد، ولی با قول مساعد دستگاههای ناظر، در حال پیگیری موضوع هستیم.
او ادامه داد: با توجه به اعلام وزارت نفت، فروش مکمل در جایگاهها، فروش اجباری مکمل سوخت را که در برخی جایگاهها قبلاً شاهد بودیم، کاهش پیدا کرده و اگر موردی را هموطنان مشاهده کردند، باید با پلیس تماس بگیرند تا در صحنه گزارش با ذکر نام و نام خانوادگی پرسنل سکو تنظیم شود، سپس پیگیری موضوع از ما نتیجهبخش خواهد بود. شمارههای ۰۹۶۲۷ بهصورت شبانهروزی و ۰۲۱۷۷۵۲۲۶۷۸ در وقت اداری آماده رسیدگی به شکایتهاست.
